Telefoon

De vaste telefoon


Lange tijd voerde men het telefoonnummer in door middel van een draaiende kiesschijf. Al gaten in de kiesschijf tellend, beginnend bij de 1 of de 0, zocht de blinde en ernstig slechtziende met zijn vinger het gewenste cijfer op. Om het tellen te versnellen, werden er kiesschijven in omloop gebracht die op de kiesschijf een voelbaar puntje tussen de 5 en de 6 hadden. (Op cijfertoetsenborden is het puntje op de 5 standaard geworden.)
De kiesschijf is in de loop van de tijd vervangen door een groep druktoetsen. De inrichting van het toetsenbordje werd gelukkig gestandaardiseerd, zodat blinden en slechtzienden konden blijven telefoneren.
Om de vindbaarheid van de cijfers te vergroten zijn er voor slechtzienden zelfklevende ringen met grote cijfers ontwikkeld die om de kiesschijf heen konden worden aangebracht. Na de invoering van de toetstelefoons zijn ook specifieke telefoons voor blinden en slechtzienden op de markt gebracht.
In onze collectie hebben we enkele voorbeelden van aangepaste telefoons. Hieronder laten we afbeeldingen ervan zien.

Afbeelding van een PTT-telefoon met kiesschijf en zwarte cijfers op witte ring Afbeelding van een PTT-telefoon met kiesschijf en witte cijfers op zwarte ring Afbeelding van een zelfklevende cijferring voor de telefoon Afbeelding van een KPN-telefoon met grote cijfers op de toetsen

Klik hier om de afbeeldingen in een grotere uitvoering te zien.


Zoals het in de periode van de losse antwoordapparaten niet vanzelfsprekend was dat elke uitvoering door blinden en slechtzienden kon worden gebruikt, zo spreekt het thans niet vanzelf dat elke telefoon met allerlei te programmeren instellingen en met digitaal geheugen door blinden en slechtzienden is te gebruiken. Van een bruikbare moderne telefoon (jaar 2015) bezitten wij geen voorbeeld.


Mobiele telefoon


Aanvankelijk konden blinden en ernstig slechtzienden de mobiele telefoon slechts gebruiken om op te bellen of om opgebeld te worden. Er kwam veel geheugenwerk aan te pas (de functies van de toetsen en de volgorde van de stappen in een procedure uit het hoofd leren). Dit veranderde rond 2000 met de komst van software die in synthetische spraak voorzag. Hierdoor werd het voor blinden en ernstig slechtzienden mogelijk het menu van de telefoon te bedienen, informatie op het display te lezen en tekst en nummers controleerbaar in te voeren en te lezen. De spraakpakketten werkten echter alleen op telefoons met het symbian besturingssysteem.
In 2004/2005 kwam een specifiek voor blinden ontwikkelde mobiele telefoon op de markt, de Oasis. Deze was zonder display voor visuele informatie uitgerust. Behalve dat er spraak op zat, was ervoor gezorgd dat de toetsen gemakkelijk van elkaar te onderscheiden waren. Deze specifieke telefoon hebben we nog niet in onze collectie.
Slechtzienden letten er bij de reguliere telefoons op dat de tekens op het scherm te vergroten zijn en dat er een goede mogelijkheid is om kleuren in te stellen. Voorts letten zij op de herkenbaarheid van de toetsen. In de loop der jaren is meer op hun behoeften ingespeeld, doordat de telefoonfabrikanten de ouderen als belangrijke doelgroep gingen beschouwen.

Een grote doorbraak op het gebied van de toegankelijkheid van de mobiele telefoon kwam uit de koker van Apple, toen deze producent de iPhone vanaf versie 3 standaard ging uitrusten met synthetische spraak (voice-over). Later hebben de producenten van andere smartphones Apples voorbeeld gevolgd.
De jongste ontwikkeling bij de smartphones die voor blinden en slechtzienden in het bijzonder van belang is, is de faciliteit dat je met de stem opdrachten kunt geven en tekst kunt laten invoeren (SIRI op de iPhone). Om deze voorziening te kunnen gebruiken moet je wel online zijn.
Doordat de bediening van de smartphones ondanks de ingebouwde synthetische spraak behoorlijk ingewikkeld is, zijn de minder geavanceerde telefoons met specifiek spraakpakket nog niet verdrongen. Wij hebben een Nokia E51 met toegevoegde spraak (Mobile Speak) in de collectie.



naar de beginpagina van hulp- en leermiddelen
naar de beginpagina van de collectie van lectuur
naar de beginpagina van interviews
naar de beginpagina van de website